de toonbank

een bijdrage van Festival 20·21

Tijdens het weekend van 23 tot en met 25 oktober 2026 vindt in Leuven opnieuw Transit plaats, een festival voor hedendaagse klassieke muziek. Zoals elk jaar staan er verschillende premières door internationaal gerenommeerde ensembles op het programma.

Transit zet in op een divers programma met nieuwe muziek. Toch duiken er onderhuidse verbanden op. Zo kunnen artiesten en componisten vaak met elkaar verbonden worden. Belgisch componist Stefan Prins doctoreerde bijvoorbeeld bij Chaya Czernowin en de eerste twee opnames van het Noorse ensemble asamisimasa waren met muziek van Simon Steen-Andersen en Øyvind Torvund. De uitvoerders komen uit België, Duitsland, Israël, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. En ook de componisten hebben hun ‘roots’ over de hele westerse wereld. Velen van hen zijn overigens geen onbekenden voor Transit. Artistiek leider Maarten Beirens nodigt op zaterdag- en zondagnamiddag enkele componisten en muzikanten uit voor een ‘sofamoment’ waarbij ze in gesprek gaan over hun muziek.

De focus van het festival ligt steevast op (relatief) nieuw werk. Het oudste stuk is Pyramids in Siberia (1989) voor piano solo van Luc Brewaeys. Daarna maken we meteen een sprong in de tijd naar 2021-2023 voor Kris Defoorts Dedicatio II, een reeks pianostukken. Defoort droeg de verschillende bewegingen op aan kunstenaars uit alle mogelijke disciplines waar hij veel bewondering voor koestert, zoals auteur Toni Morrison of schilder Wassily Kandinsky. Beide stukken worden op zaterdag 24 oktober gebracht door grootmeester van de hedendaagse pianomuziek Jan Michiels.

Focus op Belgische premières

Openen doet het festival met het Arditti Quartet op vrijdagavond 23 oktober. Ter ere van hun vijftigste verjaardag droeg het kwartet in 2024 verschillende componisten op een werk voor hen te schrijven. Twee daarvan kan je nu horen in Leuven voor hun Belgische première: Cyborg Flesh van Stefan Prins en EZOV van Chaya Czernowin. EZOV betekent mos in het Hebreeuws, maar kan ook verwijzen naar een kruid uit oude Joodse rituelen. Met het stuk wil Czernowin hoop vinden in het natuurlijke, als reactie op onze tijd vol pijn en leed. Prins zoekt net de andere kant van het spectrum op en laat zijn muziek glijden van analoog naar elektronisch naar digitaal.

 Zaterdagavond brengt het Noorse ensemble asamisimasa de Belgische première van Love Songs without Subjects (2024) van Australische componist Thomas Meadowcroft. Hiervoor baseerde Meadowcroft zich op een tekst van Frans filosoof en psychoanalist Jacques Lacan: “L’amour, c’est donner ce qu’on n’a pas à quelqu’un qui n’en veut pas.” In juni werd de opname van asamisimasa nog verkozen tot een van de beste hedendaagse werken op bandcamp. Aandachtige luisteraars kunnen in dit stuk citaten herkennen uit de hele muziekgeschiedenis, van Dido’s Lament (Henry Purcell) tot Your Song (Elton John). Tijdens het concert combineren de muzikanten het stuk met nieuw werk van Øyvind Torvund, wiens Plans for Future Operas twee jaar geleden op Transit klonk.

Outside the Box

Tussen de concerten door kan je naar Levensdraad gaan kijken. Het werk bestaat uit een zithoek met bijpassende soundscape van componiste Ellen Jacobs. De zithoek werd gemaakt door textielkunstenares Silke Rys en een groep vrouwen uit Kessel-Lo met een migratieachtergrond. Het textiel vertelt delen van de levensverhalen van de vrouwen. Jenna Vergeynst voorziet op zaterdag muziek op haar met-wol-geprepareerde harp.

Verder hebben fans van saxofoon en percussie geluk dit jaar, want deze combinatie komt in maar liefst vier van de zeven concerten voor. Nadat Koi Collective en Goggles in 2022 al het Transit-podium deelden, komen de vier muzikanten dit jaar weer samen en ze brengen drie componisten mee: Michiel De Naegel, Siebe Thijs en Maya Verlaak. Tijdens hun concert op zondagmiddag zullen de grenzen tussen componist en uitvoerder vervagen. Daarnaast brengen percussionist Tom De Cock, saxofonist Nele Tiebout en violist Wilbert Aerts creaties van Daan Janssens en Jean-Luc Fafchamps op zaterdagnamiddag en speelt Trio Abstrakt zondagnamiddag nieuw werk,  onder meer van de Vlaamse componist Frederik Neyrinck.

Afsluiten doet het festival met UR!, de nieuwste compositie van Simon Steen-Andersen, uitgevoerd door Michael Schmid (Ictus). Het vertrekpunt hiervoor is de Ursonate van Kurt Schwitters uit 1923-1932, een absurdistisch klankgedicht geschreven ten tijde van het dadaïsme. Het resultaat is een performance met film en enscenering.

Voor ieder wat wils dus op Transit: van plantenliefde naar absurditeit, piramides, liederen over de liefde en zoveel meer.