de toonbank

een bijdrage van HERMESensemble

Hoe leer je componeren vandaag? Niet alleen achter een bureau, maar in directe wisselwerking met muzikanten. Dat is precies waar The Times op inzet: een traject waarin jonge componisten hun ideeën kunnen uitproberen, bijsturen en laten groeien in samenwerking met een professioneel ensemble.

Het project, gedragen door het HERMESensemble in samenwerking met De Veerman en AMUZ, vormt al 18 jaar een belangrijke schakel tussen muziekonderwijs en het professionele veld.

Componeren als praktijk

Binnen The Times staat het proces centraal. Deelnemers schrijven niet alleen een partituur, maar doorlopen een traject waarin repetities, feedback en samenwerking minstens even belangrijk zijn als het eindresultaat.

Componist Ellen Jacobs, die vandaag als coach betrokken is, maakte het traject zelf mee als student. Voor haar was het een eerste kennismaking met het werken met een professioneel ensemble:

Die ervaring maakt duidelijk hoe anders componeren wordt zodra muziek “echt” klinkt. Ideeën worden concreet, maar botsen soms ook op praktische grenzen. Net dat spanningsveld zorgt voor groei.

Muzikanten als partners

Wat The Times bijzonder maakt, is de rol van de muzikanten. Leden van het ensemble nemen niet alleen de uitvoering op zich, maar denken actief mee met de componisten. Ze brengen hun instrumentkennis binnen, stellen vragen en zoeken samen naar oplossingen. Die directe dialoog maakt het mogelijk om nieuwe speeltechnieken en klankideeën te verkennen, maar ook om beter te begrijpen wat werkt, en wat niet.

Percussionist Gaetan La Mela omschrijft het als een wisselwerking: jonge componisten krijgen inzicht in de praktijk, terwijl muzikanten op hun beurt geconfronteerd worden met nieuwe perspectieven en muzikale ideeën.

Ruimte om te groeien

Fouten maken hoort bij het traject. Het doel is niet perfectie, maar ontwikkeling. Door feedback tijdens repetities leren deelnemers hun werk aanpassen, verfijnen en sterker maken.

Volgens coach en componist Bram van Camp is er doorheen de jaren een duidelijke evolutie zichtbaar. Componisten die terugkeren bouwen verder op eerdere ervaringen en durven steeds meer experimenteren. Nieuwe technieken en klankwerelden krijgen zo geleidelijk een plaats in hun werk.

Daarnaast biedt het traject ook iets wat vaak ontbreekt in het compositieproces: een gemeenschap. Componeren is meestal een individuele activiteit, maar binnen The Times ontmoeten deelnemers elkaar, wisselen ze ideeën uit en bouwen ze een netwerk op.

Educatie en artistieke praktijk hand in hand

The Times toont hoe waardevol het is om educatie en artistieke praktijk te verbinden. Voor het HERMESensemble is het project uitgegroeid tot een belangrijk onderdeel van hun werking, waarin de dialoog met jonge makers centraal staat, net als het doorgeven van hun artistieke kennis en ervaring aan verschillende leeftijdsgroepen.

Misschien wel de belangrijkste les voor jonge componisten is eenvoudig: blijf dicht bij jezelf. Door je eigen interesses en fascinaties te volgen, ontstaat muziek die authentiek en overtuigend is.

The Times biedt daarvoor een veilige maar uitdagende omgeving — een plek waar experiment, feedback en samenwerking leiden tot artistieke groei.